Wybór sposobu opodatkowania ma duży wpływ na rentowność spółki, jej płynność finansową oraz możliwości inwestycyjne. Jednym z dostępnych rozwiązań jest estoński CIT, czyli ryczałt od dochodów spółek. Pozwala on odroczyć zapłatę podatku do momentu wypłaty lub innego rozdysponowania zysku. Firmy korzystające z tej formy opodatkowania powinny jednak uważnie śledzić zmiany w przepisach. Projektowane regulacje mogą bowiem rozszerzyć zakres opodatkowanych świadczeń i zwiększyć obowiązki spółek.
Planowane zmiany zostały przedstawione w projekcie nowelizacji przepisów dotyczących podatków dochodowych. Celem propozycji jest między innymi uszczelnienie systemu oraz ograniczenie wykorzystywania estońskiego CIT do transferowania środków na rzecz wspólników.
Projekt obejmuje zarówno rozwiązania niekorzystne dla podatników, jak i zmiany porządkujące dotychczasowe zasady. Dlatego każda spółka powinna przeanalizować ich możliwy wpływ na swoje rozliczenia.
Czym jest estoński CIT?
Estoński CIT to potoczna nazwa ryczałtu od dochodów spółek. Rozwiązanie obowiązuje w Polsce od 2021 roku i opiera się na odroczeniu momentu zapłaty podatku.
Spółka nie płaci klasycznego CIT od zysku pozostawionego w przedsiębiorstwie. Obowiązek podatkowy powstaje przede wszystkim wtedy, gdy zysk zostaje wypłacony wspólnikom lub przeznaczony na określone świadczenia.
Dzięki temu firma może przeznaczyć większą część wypracowanych środków na:
- inwestycje;
- zakup maszyn i wyposażenia;
- rozwój nowych produktów lub usług;
- zwiększenie zatrudnienia;
- finansowanie bieżącej działalności;
- poprawę płynności finansowej.
Odroczenie podatku nie oznacza jednak całkowitego zwolnienia z opodatkowania. Podatek pojawia się między innymi przy wypłacie zysku, ukrytych zyskach oraz wydatkach niezwiązanych z działalnością gospodarczą.
Kto może skorzystać z estońskiego CIT?
Ryczałt od dochodów spółek jest dostępny dla wybranych podmiotów. Mogą go stosować między innymi:
- spółki z ograniczoną odpowiedzialnością;
- spółki akcyjne;
- proste spółki akcyjne;
- spółki komandytowe;
- spółki komandytowo-akcyjne.
Wspólnikami, udziałowcami lub akcjonariuszami takich podmiotów powinny być wyłącznie osoby fizyczne. Ponadto spółka nie może posiadać udziałów, akcji ani podobnych praw w innych podmiotach.
Trzeba również spełnić warunki dotyczące struktury przychodów i zatrudnienia. Co do zasady spółka powinna zatrudniać co najmniej trzy osoby, które nie są jej wspólnikami.
Przepisy przewidują jednak szczególne zasady dla podatników rozpoczynających działalność oraz małych podatników. Dlatego każdy przypadek należy ocenić indywidualnie.
Przejście na ryczałt w trakcie roku
Spółka może wybrać estoński CIT od początku nowego roku podatkowego. Możliwe jest również przejście na tę formę opodatkowania w trakcie roku.
W drugim przypadku trzeba zamknąć księgi rachunkowe i przygotować sprawozdanie finansowe na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego rozpoczęcie ryczałtu. Następnie należy terminowo złożyć wymagane zawiadomienie.
Proces wymaga więc odpowiedniego przygotowania dokumentacji oraz koordynacji pracy zarządu i księgowości.
Jakie stawki obowiązują w estońskim CIT?
Stawka ryczałtu zależy od statusu podatnika. Wynosi ona:
- 10% – dla małych podatników oraz podmiotów rozpoczynających działalność;
- 20% – dla pozostałych podatników.
Przy wypłacie dywidendy wspólnik płaci również podatek PIT. Może jednak odliczyć część podatku zapłaconego wcześniej przez spółkę.
Dzięki temu łączne efektywne opodatkowanie zysku może być niższe niż przy klasycznym CIT. Rzeczywista korzyść zależy jednak od stawki spółki, wysokości wypłaty oraz statusu wspólników.
Najważniejsze zalety estońskiego CIT
Największą korzyścią jest możliwość odroczenia zapłaty podatku. Dopóki zysk pozostaje w firmie i nie jest przeznaczany na opodatkowane świadczenia, spółka może wykorzystywać większą część środków.
Do pozostałych zalet można zaliczyć:
- brak miesięcznych lub kwartalnych zaliczek na klasyczny CIT;
- większą dostępność środków na inwestycje;
- poprawę bieżącej płynności finansowej;
- oparcie rozliczeń w większym stopniu na wyniku rachunkowym;
- możliwość uzyskania niższego efektywnego opodatkowania wypłacanego zysku;
- ograniczenie części różnic pomiędzy ujęciem podatkowym i bilansowym.
Estoński CIT nie oznacza jednak całkowicie uproszczonej księgowości. Spółka nadal prowadzi pełne księgi rachunkowe i sporządza sprawozdania finansowe.
Musi również identyfikować ukryte zyski, wydatki niezwiązane z działalnością oraz inne kategorie objęte ryczałtem.
Dlatego nawet przy tej formie opodatkowania warto skorzystać z profesjonalnego wsparcia. Kompleksową obsługę rachunkowo-księgową oferuje GroupEuroService.
Czym są ukryte zyski?
Ukryte zyski to świadczenia wykonywane w związku z prawem do udziału w zysku. Ich bezpośrednim albo pośrednim beneficjentem może być wspólnik, udziałowiec, akcjonariusz lub podmiot z nim powiązany.
Nie chodzi więc wyłącznie o klasyczną dywidendę. Opodatkowanie może dotyczyć również innych sposobów przekazywania środków lub korzyści wspólnikom.
Do ukrytych zysków mogą należeć między innymi:
- pożyczki udzielane wspólnikom;
- świadczenia wykonane na rzecz podmiotów powiązanych bez odpowiedniego uzasadnienia;
- nadwyżka wartości rynkowej transakcji ponad ustaloną cenę;
- określone wydatki ponoszone na rzecz wspólnika;
- świadczenia zastępujące wypłatę dywidendy.
Każda transakcja z podmiotem powiązanym powinna więc posiadać uzasadnienie gospodarcze. Należy również zadbać o jej rynkowy charakter oraz prawidłową dokumentację.
Planowane rozszerzenie definicji ukrytych zysków
Jedna z najważniejszych projektowanych zmian dotyczy rozszerzenia zakresu ukrytych zysków. Proponowane przepisy mogą usunąć warunek bezpośredniego związku świadczenia z prawem do udziału w zysku.
W rezultacie większa liczba transakcji z podmiotami powiązanymi mogłaby podlegać opodatkowaniu. Dotyczyłoby to również świadczeń realizowanych na warunkach rynkowych.
Projekt przewiduje możliwość objęcia podatkiem między innymi:
- opłat z tytułu najmu i dzierżawy;
- należności za korzystanie ze znaków towarowych;
- opłat licencyjnych;
- kosztów usług niematerialnych;
- wybranych świadczeń realizowanych na rzecz wspólników;
- transakcji z podmiotami powiązanymi wskazanych w nowych przepisach.
Zmiana może mieć duże znaczenie dla spółek, które wynajmują nieruchomości, maszyny lub samochody od wspólników. Może również dotyczyć podmiotów korzystających ze znaków towarowych albo usług świadczonych przez firmy powiązane.
Czy rynkowa cena wystarczy?
Dotychczas rynkowy charakter transakcji stanowił jeden z ważnych argumentów przemawiających za brakiem ukrytego zysku. Po zmianach samo zachowanie ceny rynkowej może nie być wystarczające.
Spółki powinny więc przeanalizować wszystkie umowy zawarte ze wspólnikami i podmiotami powiązanymi. Szczególnej kontroli wymagają świadczenia powtarzalne oraz regularnie ponoszone opłaty.
Warto sprawdzić:
- strony każdej umowy;
- gospodarcze uzasadnienie transakcji;
- sposób ustalania wynagrodzenia;
- wartość rynkową świadczenia;
- dokumentację potwierdzającą wykonanie usługi;
- możliwe skutki w estońskim CIT.
Zmiany dotyczące wypłaty zysków po zakończeniu ryczałtu
Projektowane regulacje odnoszą się również do spółek, które zrezygnują z estońskiego CIT lub utracą prawo do tej formy opodatkowania.
Obecnie duże znaczenie ma ustalenie, z którego okresu pochodzi wypłacany zysk. Spółka może bowiem posiadać zarówno zyski wypracowane podczas ryczałtu, jak i po jego zakończeniu.
Projekt zakłada zmianę kolejności przypisywania wypłat. Dywidenda mogłaby być w pierwszej kolejności traktowana jako wypłata zysku wypracowanego podczas opodatkowania estońskim CIT.
Dla spółek oznaczałoby to konieczność bardziej ostrożnego planowania wypłat. Ważne stałoby się również dokładne prowadzenie ewidencji zysków z poszczególnych okresów.
Wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą
Estoński CIT obejmuje także wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą. Problemem pozostaje jednak brak całkowicie jednoznacznej definicji tej kategorii.
Projektowane przepisy mają ją doprecyzować. Za niezwiązane z działalnością mogą zostać uznane wydatki, które nie służą osiągnięciu przychodów ani zabezpieczeniu ich źródła.
Nowe regulacje mogą wprost objąć między innymi:
- kary administracyjne;
- grzywny;
- odsetki od zaległości podatkowych;
- inne należności publicznoprawne o charakterze sankcyjnym;
- wydatki osobiste wspólników;
- koszty niemające związku z działalnością spółki.
Doprecyzowanie przepisów może ograniczyć część sporów interpretacyjnych. Jednocześnie może jednak zwiększyć zakres wydatków podlegających opodatkowaniu.
Sprawozdanie finansowe przy przejściu na estoński CIT
Przejście na ryczałt w trakcie roku podatkowego wymaga zamknięcia ksiąg rachunkowych. Spółka musi również sporządzić sprawozdanie finansowe na odpowiedni dzień.
W praktyce pojawiały się spory dotyczące podpisania dokumentu przez członków zarządu. Nieterminowy lub brakujący podpis mógł prowadzić do zakwestionowania skuteczności wyboru ryczałtu.
Projektowane przepisy mają ograniczyć ryzyko utraty prawa do estońskiego CIT wyłącznie z powodu niektórych uchybień formalnych. Dotyczyłoby to sytuacji, w których spółka spełniła pozostałe warunki wyboru ryczałtu.
Nie oznacza to jednak, że terminy i podpisy przestaną mieć znaczenie. Do czasu wejścia nowych przepisów należy stosować aktualne wymagania i zachować szczególną ostrożność.
Planowane zmiany – korzyści i zagrożenia
Projekt zawiera zarówno korzystne rozwiązania, jak i dodatkowe obciążenia dla przedsiębiorców.
Do potencjalnych korzyści można zaliczyć:
- doprecyzowanie części niejasnych pojęć;
- ograniczenie ryzyka utraty ryczałtu z powodu niektórych uchybień formalnych;
- większą przewidywalność części rozliczeń;
- uporządkowanie zasad dotyczących wydatków niezwiązanych z działalnością.
Z drugiej strony projekt może spowodować:
- rozszerzenie zakresu ukrytych zysków;
- opodatkowanie większej liczby transakcji z podmiotami powiązanymi;
- wzrost kosztów najmu lub usług świadczonych przez wspólników;
- większe ryzyko podatkowe przy wypłacie zysków;
- konieczność aktualizacji umów i procedur;
- dodatkowe obowiązki ewidencyjne i kontrolne.
Ostateczna ocena będzie możliwa po zakończeniu procesu legislacyjnego. Projekt może bowiem zostać zmieniony przed wejściem w życie.
Jak przygotować spółkę do możliwych zmian?
Spółka korzystająca z estońskiego CIT nie powinna czekać na ostatni etap prac legislacyjnych. Już teraz warto przeanalizować rozliczenia oraz relacje z podmiotami powiązanymi.
Przygotowania mogą obejmować:
- przegląd umów zawartych ze wspólnikami;
- analizę najmu i dzierżawy majątku;
- weryfikację opłat licencyjnych i znaków towarowych;
- sprawdzenie usług świadczonych przez podmioty powiązane;
- ocenę polityki wypłacania dywidend;
- uporządkowanie ewidencji zysków z poszczególnych okresów;
- przegląd wydatków niezwiązanych bezpośrednio z działalnością;
- aktualizację procedur księgowych;
- monitorowanie dalszych prac nad ustawą.
Analiza powinna obejmować nie tylko zgodność cen z warunkami rynkowymi. Trzeba również ocenić gospodarcze uzasadnienie świadczeń oraz ryzyko ich uznania za ukryty zysk.
Estoński CIT w branży medycznej i farmaceutycznej
Z ryczałtu mogą korzystać spółki działające w wielu sektorach, w tym w branży medycznej i farmaceutycznej. Warunkiem jest spełnienie ogólnych wymagań ustawowych.
W takich przedsiębiorstwach szczególnego znaczenia nabierają transakcje dotyczące:
- najmu gabinetów, laboratoriów i magazynów;
- korzystania ze specjalistycznego wyposażenia;
- licencji oraz praw własności intelektualnej;
- usług zarządczych i doradczych;
- współpracy z podmiotami powiązanymi;
- finansowania inwestycji i wypłaty zysków.
Spółki z tego sektora mogą skorzystać z doświadczenia specjalistów GroupEuroService obsługujących firmy farmaceutyczne i medyczne.
Outsourcing księgowości przy estońskim CIT
Ryczałt od dochodów spółek może być korzystny, ale wymaga prawidłowej organizacji księgowości. Konieczne jest również bieżące identyfikowanie zdarzeń powodujących powstanie podatku.
Pomocnym rozwiązaniem jest outsourcing rachunkowo-księgowy oferowany przez GroupEuroService.
Zakres wsparcia może obejmować między innymi:
- analizę warunków wejścia w estoński CIT;
- przygotowanie spółki do zmiany formy opodatkowania;
- zamknięcie ksiąg oraz przygotowanie sprawozdania;
- prowadzenie pełnej księgowości;
- identyfikowanie ukrytych zysków;
- kontrolę transakcji z podmiotami powiązanymi;
- rozliczanie wydatków niezwiązanych z działalnością;
- monitorowanie warunków zatrudnienia;
- przygotowanie deklaracji i informacji podatkowych;
- planowanie wypłat zysku;
- śledzenie zmian w przepisach.
Profesjonalne wsparcie nie eliminuje całkowicie ryzyka podatkowego. Pozwala jednak wcześniej wykrywać problemy i odpowiednio dokumentować przyjęte rozwiązania.
Kompleksowa obsługa spółek z GroupEuroService
Oferta GroupEuroService nie ogranicza się do obsługi estońskiego CIT. Przedsiębiorcy mogą również skorzystać z doradztwa podatkowego i wsparcia administracyjnego.
Uzupełnieniem usług jest profesjonalna obsługa kadrowo-płacowa.
Zakres współpracy może zostać dostosowany do wielkości spółki, branży oraz liczby dokumentów. Dzięki temu firma otrzymuje pomoc odpowiadającą jej rzeczywistym potrzebom.
Outsourcing pozwala ograniczyć konieczność tworzenia własnego działu księgowego. Spółka nie musi również samodzielnie organizować szkoleń i monitorować każdej zmiany w przepisach.
Dzięki temu zarząd może skoncentrować się na rozwoju przedsiębiorstwa, inwestycjach oraz zdobywaniu nowych klientów. Księgowość i rozliczenia estońskiego CIT pozostają natomiast pod opieką doświadczonych specjalistów.
